Skróty dziewiarskie: pełna lista z objaśnieniami, po polsku i po angielsku
Skróty na drutach z objaśnieniami: od p, l i narz. po ssk, sk2p, M1L i C4F, z angielskimi odpowiednikami, plus jak czytać powtórzenia z * i nawiasami.
W skrócie: w polskich wzorach p to oczko prawe, l to oczko lewe, 2 p razem to dwa oczka przerobione razem na prawo (ujęcie pochylone w prawo, ang. k2tog), ssk to „zdejmij, zdejmij, przerób razem na prawo” (ujęcie pochylone w lewo), narz. to narzut (ang. yo), a M1L i M1R to dodane oczka pochylone w lewo i w prawo. Pełna lista jest poniżej, pogrupowana według tego, co robią oczka, a na końcu wyjaśniamy, jak zapisuje się powtórzenia.
Wzory na drutach zapisuje się skrótami, które oszczędzają miejsce, ale za pierwszym razem mogą wyglądać jak szyfr. Wzory angielskie używają prawie zawsze tych samych skrótów, w większości ustandaryzowanych przez Craft Yarn Council. Polskie opisy są mniej jednolite: jedni projektanci piszą „o.p.” i „o.l.”, inni „p” i „l”, a wielu pisze wszystko pełnymi słowami. Dlatego w tabelach podajemy najczęstsze polskie skróty obok angielskich. Jeśli wzór ma własną listę skrótów i coś w niej definiuje inaczej, zawsze wygrywa jego lista.
Uwaga na pułapkę: w polskich wzorach „p” to oczko prawe, a w angielskich „p” to purl, czyli oczko lewe. Oczko prawe po angielsku to „k” (knit).
Podstawowe oczka
| Skrót polski | Skrót angielski | Znaczenie |
|---|---|---|
| p (o.p.) | k | oczko prawe |
| l (o.l.) | p | oczko lewe |
| 1 p, 1 l | k1, p1 | jedno oczko prawe, jedno oczko lewe |
| o. | st(s) | oczko (oczka) |
| dżersej | St st | ścieg dżersejowy (gładki prawy): rzędy na prawej stronie na prawo, rzędy na lewej stronie na lewo |
| dżersej lewy | rev St st | odwrócony dżersej (gładki lewy): rzędy na prawej stronie na lewo, rzędy na lewej stronie na prawo |
| ścieg francuski | g st | ścieg francuski: każdy rząd na prawo |
| przekr. | tbl | za tylną ściankę (oczko przekręcone) |
| p przekr. | k tbl / ktbl | oczko prawe przekręcone, przerobione za tylną ściankę |
| l przekr. | p tbl / ptbl | oczko lewe przekręcone, przerobione za tylną ściankę |
| zdj. | sl | zdejmij oczko z lewego drutu na prawy bez przerabiania |
| zdj. 1 jak na p / jak na l | sl1 kwise / pwise | zdejmij jedno oczko jak do przerabiania na prawo / na lewo |
| nitka za robótką / przed robótką | wyib / wyif | z nitką za robótką / z nitką przed robótką |
Dodawanie oczek
| Skrót polski | Skrót angielski | Znaczenie |
|---|---|---|
| dod. | inc | dodaj oczko |
| narz. | yo | narzut: owiń nitkę wokół drutu, co tworzy nowe oczko i dziurkę |
| dod. 1 o. | M1 | dodaj jedno oczko (zwykle to samo co M1L) |
| M1L | M1L | dodaj 1 o. pochylone w lewo: podnieś nitkę między oczkami od przodu do tyłu i przerób ją na prawo za tylną ściankę |
| M1R | M1R | dodaj 1 o. pochylone w prawo: podnieś nitkę od tyłu do przodu i przerób ją na prawo za przednią ściankę |
| 2 o. z 1 o. | kfb | przerób to samo oczko dwa razy na prawo: za przednią, a potem za tylną ściankę |
| 2 o. l z 1 o. | pfb | to samo na lewo |
Ujmowanie oczek
| Skrót polski | Skrót angielski | Znaczenie | Pochylenie |
|---|---|---|---|
| uj. | dec | ujmij oczko | – |
| 2 p razem | k2tog | 2 oczka przerobione razem na prawo | w prawo |
| 2 l razem | p2tog | 2 oczka przerobione razem na lewo | w prawo na PS |
| ssk | ssk | zdejmij, zdejmij, przerób razem na prawo: zdejmij kolejno 2 oczka jak na prawo i przerób je razem za tylne ścianki | w lewo |
| ssp | ssp | zdejmij, zdejmij, przerób razem na lewo | w lewo na PS |
| zdj. 1, 1 p, przeł. | skp | zdejmij 1 o., przerób 1 p, przełóż zdjęte oczko przez przerobione | w lewo |
| 3 p razem | k3tog | 3 oczka przerobione razem na prawo (ujmuje dwa) | w prawo |
| zdj. 1, 2 p razem, przeł. | sk2p | zdejmij 1 o., przerób 2 p razem, przełóż zdjęte oczko przez przerobione (ujmuje dwa) | w lewo |
| podwójne ujęcie środkowe | cdd / s2kp | podwójne ujęcie środkowe: zdejmij 2 o. razem jak na prawo, przerób 1 p, przełóż oba zdjęte oczka przez przerobione | prosto, na środku |
| przeł. | psso | przełóż zdjęte oczko przez przerobione | – |
Warkocze
Skróty warkoczy mówią, z ilu oczek jest warkocz i w którą stronę się krzyżuje. „Front” (F) znaczy, że drut pomocniczy trzymasz przed robótką, przez co warkocz pochyla się w lewo; „back” (B) to drut pomocniczy za robótką i warkocz pochylony w prawo. Polskie wzory często zostawiają angielskie skróty warkoczy albo opisują je słowami.
| Skrót polski | Skrót angielski | Znaczenie |
|---|---|---|
| dp | cn | drut pomocniczy |
| C4F (warkocz 4 o. do przodu) | C4F | zdejmij 2 oczka na drut pomocniczy i zostaw go przed robótką, przerób 2 p, potem 2 p z drutu pomocniczego |
| C4B (warkocz 4 o. do tyłu) | C4B | zdejmij 2 o. na dp i zostaw za robótką, 2 p, 2 p z dp |
| C6F / C6B | C6F / C6B | to samo na 6 oczkach (3 i 3) |
| 2/2 LC, 2/2 RC | 2/2 LC, 2/2 RC | te same skrzyżowania w nowszym zapisie „left cross / right cross” |
| T3F / T3B | T3F / T3B | przekładanie (twist): oczko prawe wędruje po tle z oczek lewych |
Kształtowanie, brzegi i robótki na okrągło
| Skrót polski | Skrót angielski | Znaczenie |
|---|---|---|
| nabierz | CO | nabierz oczka |
| zamknij | BO | zamknij oczka (w brytyjskich wzorach cast off) |
| PS / LS | RS / WS | prawa strona / lewa strona |
| rz. | row | rząd |
| okr. | rnd(s) | okrążenie (okrążenia), przy robótce na okrągło |
| druty pończosznicze | dpn | druty pończosznicze (skarpetkowe), z ostrzem na obu końcach |
| zn / pzn | pm / sm | umieść znacznik / przełóż znacznik |
| pocz. / kon. | beg / end | początek / koniec |
| pozost. | rem | pozostałe, zostaje |
| kont. | cont | kontynuuj |
| nast. | foll | następny, następujący |
| wz. | patt | wzór (ścieg wzoru) |
| pow. | rep | powtórz, powtarzaj |
| lewy / prawy drut | LH / RH | lewy / prawy (drut) |
| kolor A / kolor B | MC / CC | kolor główny / kolor kontrastowy |
| owiń i obróć | w&t | owiń i obróć (rzędy skrócone) |
| ok. | approx | około |
Jak zapisuje się powtórzenia
Przy powtórzeniach zdarza się najwięcej pomyłek. Trzy najczęstsze zapisy:
- * … powtarzaj od * (ang. rep from *): przerób oczka od gwiazdki do tego polecenia, a potem wróć do gwiazdki. „*2 p, 2 l; powtarzaj od * do końca rzędu” (ang. “*K2, p2; rep from * to end”) znaczy: 2 prawe, 2 lewe, 2 prawe, 2 lewe… do końca rzędu. Polskie wzory często zamykają powtórzenie drugą gwiazdką: „*2 p, 2 l*”.
- Nawiasy z liczbą powtórzeń: „[1 p, 1 l] 5 razy” (ang. “[k1, p1] 5 times”) znaczy, że oczka w nawiasie przerabiasz pięć razy pod rząd.
- „do ostatnich X o.” (ang. “to last X sts”): „*2 p, 2 l; powtarzaj od * do ostatnich 2 o., 2 p” znaczy, że powtarzasz, aż zostaną dwa oczka, a potem przerabiasz je na prawo.
Szybkie sprawdzenie przed rozpoczęciem rzędu: dodaj oczka, których używa powtórzenie, do oczek brzegowych i porównaj wynik z liczbą oczek na drucie.
Angielski brytyjski i amerykański
Jeśli robisz z angielskich wzorów, większość skrótów jest taka sama po obu stronach Atlantyku, różni się tylko kilka słów: „cast off” (Wielka Brytania) to „bind off” (USA), czyli zamykanie oczek; „tension” to „gauge”, czyli próbka; „stocking stitch” to „stockinette stitch”, czyli dżersej; a brytyjski „moss stitch” to zwykle to, co wzory amerykańskie nazywają „seed stitch”, czyli nasz ścieg ryżowy. Różne są też numery drutów; zajrzyj do tabeli rozmiarów drutów.
Ze schematu do skrótów, automatycznie
Schemat i opis wykonania mówią to samo na dwa sposoby. Jeśli zrobisz schemat na drutach w Knytstudio, aplikacja sama rozpisze go rząd po rzędzie tymi skrótami (p, l, narz., 2 p razem), czytając rzędy na prawej i lewej stronie we właściwym kierunku i zbierając powtórzenia w nawiasy kwadratowe. W drugą stronę pomoże ci poradnik jak czytać schemat na drutach.
Najczęściej zadawane pytania
Co oznacza k2tog na drutach?
Knit two together, po polsku „2 p razem”: wbij drut w dwa kolejne oczka jak do przerabiania na prawo i przerób je jak jedno. To ujęcie jednego oczka pochylone w prawo.
Czym się różni ssk od 2 p razem (k2tog)?
Oba ujmują jedno oczko. 2 p razem (k2tog) pochyla się w prawo, a ssk (zdejmij, zdejmij, przerób razem na prawo) w lewo. Wzory często łączą je w parę po obu stronach linii kształtowania, żeby ujęcia wyglądały jak swoje lustrzane odbicie.
Co oznacza * we wzorze na drutach?
Gwiazdka oznacza początek powtórzenia. „Powtarzaj od *” (ang. rep from *) znaczy: wróć do gwiazdki i przerób te same oczka jeszcze raz, tyle razy, ile podano, albo do końca rzędu.
Co oznacza M1 na drutach?
Make one, czyli dodaj jedno oczko: podnosisz nitkę leżącą między dwoma oczkami i przerabiasz ją. M1L pochyla się w lewo, M1R w prawo, a samo M1 zwykle oznacza M1L.
Co oznaczają PS i LS (RS i WS)?
PS (ang. RS) to prawa strona robótki, ta, która w gotowej rzeczy jest na zewnątrz. LS (ang. WS) to lewa strona, czyli spód. Rząd nazywa się rzędem na prawej stronie, kiedy przerabiasz go z prawą stroną zwróconą do siebie.