Afkortingen bij breien: de complete lijst met betekenis en Engelse vertaling
Alle gangbare breiafkortingen van r en av tot 2 r samen, ovh, omsl en C4F, per soort gegroepeerd, met de Engelse afkorting en hoe je herhalingen met * leest.
Kort gezegd: r is recht, av is averecht, 2 r samen is 2 steken recht samenbreien (een naar rechts hellende mindering), ovh is een overhaling (een naar links hellende mindering), omsl is een omslag en 1 meerd is een steek meerderen uit de dwarsdraad. Hieronder staat de volledige lijst, gegroepeerd naar wat de steken doen, met de Engelse afkorting ernaast, en daarna hoe herhalingen worden geschreven.
Breipatronen zijn geschreven in een verkorte taal die bladzijden scheelt, maar de eerste keer kan het eruitzien als code. Nederlandse en Vlaamse patronen gebruiken grotendeels dezelfde afkortingen, al schrijft niet elke ontwerper of elk garenmerk ze precies hetzelfde (de ene schrijft “r”, de andere “r.” of “re”). Engelstalige patronen volgen meestal de standaard van de Craft Yarn Council. De eigen lijst met afkortingen in een patroon heeft altijd het laatste woord als daar iets anders staat.
Basissteken
| Afkorting | Betekenis | Engels |
|---|---|---|
| r | recht | k |
| av | averecht | p |
| 1 r, 1 av | 1 recht, 1 averecht | k1, p1 |
| st | steek, steken | st(s) |
| nld | naald, naalden (bij heen en weer breien) | row(s) |
| tricotst | tricotsteek: naalden aan de goede kant recht, aan de verkeerde kant averecht | St st |
| av tricotst | averechte tricotsteek: goede kant averecht, verkeerde kant recht | rev St st |
| ribbelst | ribbelsteek: elke naald recht | g st |
| gerstekorrel | 1 r, 1 av, en op de volgende naald boven een rechte steek averecht en omgekeerd | seed st (in Britse patronen moss st) |
| gedr | gedraaid: door de achterste lus | tbl |
| 1 r gedr | 1 recht gedraaid (door de achterste lus) | k tbl / ktbl |
| 1 av gedr | 1 averecht gedraaid | p tbl / ptbl |
| afh | afhalen: een steek zonder te breien van de linker- naar de rechternaald overzetten | sl |
| 1 st r afh / 1 st av afh | 1 steek afhalen alsof je recht / averecht breit | sl1 kwise / pwise |
| dr a / dr v | draad achter / draad voor het werk | wyib / wyif |
Meerderingen
| Afkorting | Betekenis | Engels |
|---|---|---|
| meerd | meerderen | inc |
| omsl | omslag: de draad om de naald slaan, wat een nieuwe steek en een gaatje geeft | yo |
| 1 meerd | 1 steek meerderen uit de dwarsdraad (meestal links hellend) | M1 |
| M1L | 1 meerderen, links hellend: neem de dwarsdraad van voor naar achter op en brei hem gedraaid recht | M1L |
| M1R | 1 meerderen, rechts hellend: neem de dwarsdraad van achter naar voor op en brei hem recht door de voorste lus | M1R |
| 2 st uit 1 st | recht in de voorste en de achterste lus van dezelfde steek breien | kfb |
| 2 av uit 1 st | averecht in de voorste en de achterste lus breien | pfb |
Minderingen
| Afkorting | Betekenis | Helt | Engels |
|---|---|---|---|
| mind | minderen | – | dec |
| 2 r samen | 2 steken recht samenbreien | naar rechts | k2tog |
| 2 av samen | 2 steken averecht samenbreien | naar rechts aan de goede kant | p2tog |
| ssk | 2 steken één voor één recht afhalen en samen gedraaid recht breien | naar links | ssk |
| ssp | 2 steken één voor één afhalen en samen gedraaid averecht breien | naar links aan de goede kant | ssp |
| ovh | overhaling: 1 steek recht afhalen, 1 r, de afgehaalde steek eroverheen halen | naar links | skp |
| 3 r samen | 3 steken recht samenbreien (mindert twee) | naar rechts | k3tog |
| dubbele ovh | 1 steek recht afhalen, 2 r samen, de afgehaalde steek eroverheen halen (mindert twee) | naar links | sk2p |
| dubbele mind in het midden | 2 steken samen recht afhalen, 1 r, de twee afgehaalde steken eroverheen halen | in het midden | cdd / s2kp |
| afgeh st overh | de afgehaalde steek eroverheen halen | – | psso |
Kabels
De afkortingen voor kabels noemen het aantal steken en de kant waar de steken naartoe kruisen. “Voor” betekent dat je de kabelnaald (of hulpnaald) voor het werk houdt, waardoor de kabel naar links helt; “achter” laat hem naar rechts hellen. Veel Nederlandse patronen gebruiken de Engelse codes C4F en C4B en leggen ze in de legenda uit.
| Afkorting | Betekenis | Engels |
|---|---|---|
| kn / hn | kabelnaald / hulpnaald | cn |
| C4F, kabel 4 naar voren | 2 steken op de kabelnaald voor het werk, 2 r, de 2 steken van de kabelnaald recht | C4F |
| C4B, kabel 4 naar achteren | 2 steken op de kabelnaald achter het werk, 2 r, de 2 steken van de kabelnaald recht | C4B |
| C6F / C6B | hetzelfde over 6 steken (3 en 3) | C6F / C6B |
| 2/2 LC, 2/2 RC | dezelfde kruisingen in de nieuwere notatie “left cross / right cross” | 2/2 LC, 2/2 RC |
| T3F / T3B | verplaatste steek: een rechte steek loopt over een averechte achtergrond | T3F / T3B |
Vormgeven, randen en rondbreien
| Afkorting | Betekenis | Engels |
|---|---|---|
| opz | opzetten | CO |
| afk | afkanten | BO (in Britse patronen cast off) |
| gk / vk | goede kant / verkeerde kant | RS / WS |
| tr | toer, toeren (bij rondbreien) | rnd(s) |
| breinaalden zonder knop | sokkennaalden, naalden met twee punten | dpn |
| mrk plaatsen / mrk overzetten | een markeerder plaatsen / de markeerder naar de rechternaald zetten | pm / sm |
| beg | begin | beg |
| herh | herhalen, herhaling | rep |
| volg | volgende | foll |
| patr | patroon | patt |
| ln / rn | linkernaald / rechternaald | LH / RH |
| kl A / kl B | hoofdkleur / contrastkleur | MC / CC |
| keren met omwikkelen | verkorte naalden: de steek omwikkelen en het werk keren | w&t |
| ca. | circa, ongeveer | approx |
Zo worden herhalingen geschreven
Bij herhalingen gaat het het vaakst mis. De drie gebruikelijke vormen:
- * … herh vanaf *: brei vanaf het sterretje tot aan de aanwijzing en ga dan terug naar het sterretje. “*2 r, 2 av, herh vanaf * tot het einde van de naald” betekent 2 recht, 2 averecht, 2 recht, 2 averecht… tot het einde van de naald. In Engelse patronen: “*K2, p2; rep from * to end”.
- Haakjes met een aantal: “[1 r, 1 av] 5 keer” of “(1 r, 1 av) 5x” betekent dat je de steken tussen haakjes vijf keer achter elkaar breit. In het Engels: “[k1, p1] 5 times”.
- “tot de laatste X st”: “*2 r, 2 av, herh vanaf * tot de laatste 2 st, 2 r” betekent herhalen tot er nog twee steken over zijn, en die twee dan recht breien. In het Engels: “to last 2 sts”.
Een snelle controle voordat je aan een naald begint: tel de steken van de herhaling plus de randsteken op en vergelijk dat met het aantal steken op je naald.
Engelse patronen: Britse en Amerikaanse termen
Brei je van een Engelstalig patroon, dan kom je twee varianten tegen. De meeste afkortingen zijn aan beide kanten van de oceaan hetzelfde, met een paar verschillen in woorden: “cast off” (Brits) is “bind off” (Amerikaans), oftewel afkanten; “tension” is “gauge”, oftewel de stekenverhouding; “stocking stitch” is “stockinette stitch”, oftewel tricotsteek; en “moss stitch” in Britse patronen is meestal wat Amerikaanse patronen “seed stitch” noemen, oftewel gerstekorrel. Ook naaldmaten verschillen; zie de tabel met breinaaldmaten.
Automatisch van telpatroon naar afkortingen
Telpatronen en uitgeschreven instructies zeggen hetzelfde op twee manieren. Als je een breipatroon maakt in Knytstudio, schrijft het de instructies naald voor naald voor je uit in deze afkortingen, in het Nederlands als je de app in het Nederlands gebruikt: het leest naalden aan de goede en de verkeerde kant in de juiste richting en vat herhalingen samen tussen haakjes. Voor de andere richting, zie een telpatroon lezen bij breien.
Veelgestelde vragen
Wat betekent 2 r samen bij breien?
2 steken recht samenbreien: steek de naald in de volgende twee steken alsof je recht breit en brei ze als één steek. Je mindert één steek en de mindering helt naar rechts. In Engelse patronen heet dit k2tog.
Wat is het verschil tussen ssk en 2 r samen?
Allebei minderen ze één steek. 2 r samen (k2tog) helt naar rechts; ssk (slip, slip, knit: 2 steken één voor één recht afhalen en samen gedraaid recht breien) helt naar links. Een overhaling (ovh) helt ook naar links. Patronen zetten ze vaak aan weerszijden van een minderlijn, zodat de minderingen elkaars spiegelbeeld zijn.
Wat betekent * in een breipatroon?
Een sterretje geeft het begin van een herhaling aan. 'Herh vanaf *' betekent: ga terug naar het sterretje en brei dezelfde steken opnieuw, zo vaak als er staat of tot het einde van de naald.
Wat betekent 1 meerd of M1 bij breien?
1 steek meerderen door de dwarsdraad tussen twee steken op te nemen en die te breien. M1L helt naar links en M1R naar rechts; staat er alleen M1 of 1 meerd, dan is meestal de links hellende versie bedoeld.
Wat betekenen gk en vk?
gk is de goede kant, de kant die bij het afgewerkte stuk buiten zit. vk is de verkeerde kant, de binnenkant. Een naald heet een naald aan de goede kant als de goede kant naar je toe wijst terwijl je hem breit. In Engelse patronen staat RS (right side) en WS (wrong side).